کد خبر: ۲۹۹۱۰
|
۲۰ مرداد ۱۴۰۱ | ۱۳:۰۰

علائم وبا چیست؟ + پیشگیری

وبا نوعی بیماری حاد و اسهالی است که در مکان‌هایی با تصفیه ناکافی آب، دفع نامناسب و غیربهداشتی مدفوع یا فاضلاب و نیز در مناطق با بهداشت ناکافی ایجاد شده و گسترش پیدا می‌کند.

به گزارش «نبض فناوری»، براساس اعلام اداره مدیریت بیماری‌های منتقله از آب و غذا و بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت؛ وبا نوعی بیماری حاد و اسهالی است که در اثر عفونت روده با «باکتری توکسیژنیک ویبریوکلرا سروگروپ O1 یا O139» ایجاد می‌شود.

تاریخچه وبا

بیماری وبا یکی از خصوصیات سرزمین‌های عقب‌افتاده به‌شمار می‌رود. بیماری وبا در فاصله زمانی ۱۵۰ ساله شامل هفت همه‌گیری است که همه‌گیری نخست در قسمت بنگال هند بین سال‌های ۱۸۱۷ تا ۱۸۲۴ رخ‌داد؛ این بیماری از هند به جنوب‌شرقی آسیا و سپس به چین، ژاپن، خاورمیانه و جنوب روسیه گسترش یافت، اما همه‌گیری دوم که بین سال‌های ۱۸۲۷ تا ۱۸۳۵ رخ‌داد عمدتاً آمریکا و اروپا را تحت تأثیر قرار داد. طی همه‌گیری سوم وبا به شمال آفریقا و جنوب آمریکا نیز رسید و در برزیل بسیار مشکل‌ساز شد. در همه‌گیری چهارم منطقه زیر صحرای بزرگ آفریقا نیز گرفتار شد. طی همه‌گیری پنجم و ششم به دلیل اینکه باکتری وبا کشف شد و پیشگیری از آن نیز مشخص شده بود، میزان مرگ‌ومیر کاهش یافت، اما طی آخرین همه‌گیری که در سال ۱۹۶۱ در اندونزی گزارش شد، این بیماری با ظهور گونه جدیدی خود را نشان داد و تا به امروز نیز در حال شیوع است.

وبا در ایران

نخستین وبای بزرگ در ایران دوره قاجار و سال ۱۲۳۶ قمری اتفاق افتاد؛ بیماری که به نظر می‌آید از جنوب ایران شیوع پیدا کرد. به گونه‌ای که در مناطق ساحلی خلیج فارس روزی یک هزار و ۵۰۰ تن را به کام مرگ می‌کشاند و به دلیل اینکه اجساد این مردگان را در دریا می‌ریختند، بیماری شدت پیدا کرد و در بحرین چهار هزار تن یعنی دوسوم جمعیت آنجا را از میان برد.

وبا از راه بوشهر به دالکی و از آنجا به شیراز رسید و از شیراز نیز به مرکز ایران، تهران و اصفهان انتقال یافت و در سراسر مملکت «از ۱۰۰ هزار تن افزون بکشت و بسیار وقت بود که مردم ایران این مرض را مشاهده نکرده بودند». وبا در ایران کشتار بسیاری به راه انداخت و به روسیه و از آنجا به کشورهای اروپایی منتقل شد.

شیوع وبا در اصفهان

در سال ۱۲۸۴ قمری وبای شدید بیشتر شهرهای ایران را فرا می‌گیرد، در سال ۱۲۸۶ قمری نیز وبای دیگری در قم و کاشان و اصفهان شایع شد.

دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و مرکز بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت استان اصفهان شیوع وبا در سال ۱۴۰۱ را تکذیب کرد.

وبا بیشتر در کجا دیده می‌شود؟

این بیماری عموماً در مکان‌هایی با تصفیه ناکافی آب، دفع نامناسب و غیر بهداشتی مدفوع یا فاضلاب و نیز در مناطق با بهداشت ناکافی ایجاد شده و گسترش می‌یابد. باکتری وبا همچنین می‌تواند در محیط رودخانه‌های شور و آب‌های ساحلی زندگی کند.

انسان چگونه به بیماری وبا مبتلا می‌شود؟

شایع‌ترین راه انتقال وبا آشامیدن آب یا خوردن مواد غذایی آلوده به باکتری «ویبریوکلرا» است، آلودگی دست‌ها نیز ممکن است موجب انتقال بیماری شود. باید توجه کرد که در شرایط همه‌گیری وبا، معمولاً منبع آلودگی، مدفوع فرد آلوده است که منجر به آلودگی آب یا مواد غذایی می‌شود.

در مناطقی که تصفیه فاضلاب و آب آشامیدنی به خوبی انجام نمی‌شود، این بیماری می‌تواند به سرعت گسترش یابد. بیماری عموماً از طریق تماس مستقیم فرد به فرد منتقل نمی‌شود؛ بنابراین تماس تصادفی با یک فرد آلوده، عامل خطری برای ابتلا به بیماری نیست.

علائم بیماری وبا چیست؟

عفونت وبا اغلب خفیف یا بدون علائم است، اما در مواردی می‌تواند با علائم شدید همراه باشد. حدود ۷۵ درصد افراد آلوده به این میکروب بدون نشانه‌های بالینی مشخص بوده و حدود ۲۰ درصد آنها دارای علائم اسهال حاد خفیف یا متوسط هستند که از اسهال ایجاد شده توسط دیگر ارگانیسم‌ها قابل افتراق نیست. تقریباً از هر ۱۰ نفری که به وبا مبتلا می‌شوند یک نفر علائم شدیدی مانند اسهال آبکی، استفراغ و گرفتگی عضلات پا پیدا می‌کند. در این افراد، کاهش سریع مایعات بدن منجر به کم آبی و شوک می‌شود و بدون درمان، مرگ در عرض چند ساعت اتفاق می‌افتد.

علائم بیماری چه زمانی ظاهر می‌شود؟

«دوره کمون» این بیماری یعنی فاصله زمانی بین ورود باکتری عامل وبا به بدن تا زمان بروز علائم بالینی معمولاً دو تا سه روز است، اما این زمان می‌تواند از چند ساعت تا پنج روز نیز به طول انجامد.

چه کسانی بیشتر به وبا مبتلا می‌شوند؟

ابتلا به وبا کاملاً در ارتباط با وضعیت بهداشتی است. افرادی که از آب آشامیدنی ناسالم استفاده می‌کنند یا در مناطقی زندگی می‌کنند که وضعیت بهداشتی نامطلوب بوده و مدفوع و فاضلاب‌ها به صورت غیربهداشتی دفع می‌شوند، بیشترین خطر ابتلا به وبا را دارند.

وبا چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص وبا از طریق آزمایش مدفوع است. برای انجام این آزمایش باید از بیمار نمونه مدفوع یا سواب مقعدی تهیه و به آزمایشگاه ارسال شود. این آزمایش در سیستم بهداشتی کشور به صورت رایگان انجام می‌شود.

درمان وبا

اساس درمان در بیماری وبا جبران فوری آب و املاح از دست‌رفته بدن در اثر اسهال است و در واقع این بیماری می‌تواند به راحتی و با موفقیت درمان شود. این بیماران باید محلول مایع درمانی خوراکی را که از حل کردن یک بسته پودر (ORS) در یک لیتر آب جوشیده خنک تهیه می‌شود، به مقدار زیاد و بسته به میزان کم آبی بدن بنوشند. موارد شدید بیماری که در معرض خطر ابتلا به کم‌آبی هستند نیاز به جایگزینی مایعات به صورت داخل وریدی دارند.

بدون دسترسی به مایع درمانی میزان کشندگی در بیماران مبتلا به وبا ۳۰ تا ۵۰ درصد است که با مایع درمانی سریع و مناسب، این میزان به زیر یک درصد کاهش می‌یابد.

استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های مناسب که در صورت نیاز توسط پزشک تجویز خواهد شد؛ طول دوره بیماری را کوتاه و شدت بیماری را کاهش می‌دهد، اما به اندازه جبران کمبود آب بدن مهم نیست. افرادی که به اسهال و استفراغ شدید مبتلا می‌شوند به ویژه افرادی که در مناطقی که وبا اتفاق می‌افتد زندگی می‌کنند باید سریعاً به پزشک مراجعه کنند.

پیشگیری از وبا

برای پیشگیری از بیماری وبا رعایت موارد زیر ضروری است:

- از آب آشامیدنی سالم استفاده کنید.

- در مناطقی که دسترسی به آب تصفیه شده و لوله کشی وجود ندارد و از آب چاه، آب تانکرها، آب چشمه‌ها و… استفاده می‌شود، حتماً آب را قبل از مصرف بجوشانید یا کلرزنی کنید.

- از مصرف یخ غیربهداشتی، مواد غذایی و غذاهای آماده غیربهداشتی، آب میوه و نوشیدنی‌های ارائه شده در بیرون از منزل و به‌خصوص غذاهای ارائه شده توسط فروشندگان دوره‌گرد خودداری کنید.

- از شنا کردن در آب رودخانه، جوی‌ها یا استخرهای آلوده خودداری کنید.

- میوه‌ها و سبزی‌ها را قبل از مصرف حتماً شسته و به روش صحیح ضدعفونی کنید.

- برای اطمینان از سلامت غذا آن را به صورت کامل بپزید و از مصرف غذاهای خام یا کم پخت خودداری کنید.

- غذایی را که قبلاً پخته‌اید قبل از مصرف به صورت کامل داغ کنید.

- از ظروف و لوازم تمیز و شسته شده با آب سالم و بهداشتی استفاده کنید.

- قبل از تهیه، توزیع و خوردن غذا و قبل از دادن غذا یا شیر به کودک حتماً دست‌ها را با آب و صابون بشویید.

- بعد از رفتن به توالت و نیز قبل از دست زدن به مواد غذایی و خوراکی حتماً دست‌ها را با آب و صابون بشویید.

- مواد غذایی را در یخچال نگهداری کنید و از قرار گرفتن مواد غذایی در معرض مگس و آلودگی‌های دیگر خودداری شود.

- هنگام سفر، آب و غذای سالم همراه داشته باشید یا از نوشیدنی‌ها و غذاهای با بسته بندی مطمئن استفاده کنید.

- از دفع غیر بهداشتی مدفوع خودداری کرده و حتماً از توالت‌های بهداشتی استفاده کنید.

منبع/ ایمنا

ارسال نظرات
رئیس کارگروه لندتک سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران مطرح کرد: نیاز جدی به توسعه لندتک | لندتک‌ها در تنظیم‌گری کشور به رسمیت شناخته نشده‌اند
از سوی سازمان امور مالیاتی کشور صورت گرفت: اعلام احکام مالیاتی حمایت از کسب‌وکارهای اینترنتی
همراه با نخستین فرودگر قمری ژاپن ماه‌نورد امارات فردا به فضا می‌رود
وبگردی