از شایعه تا واقعیت: داستان ابر آروان و قطعی اینترنت
اینترنت قطع شده است یا در مواردی، اینترنت برای ایرانیها با فیلترینگ روبرو شده است. یکی از نامهایی که در این سالها ادعا شده در زمینهی فیلترینگ نقش دارد، ابر آروان است. این شرکت که از ارائهدهندگان خدمات ابری در ایران است، در سالهای اخیر به دلایل نامشخصی از سوی برخی از کاربران شبکههای اجتماعی با شایعات و اتهاماتی درباره نقش آن در فیلترینگ و محدودیتهای اینترنتی مواجه شده است. اما آیا این اتهامات مبتنی بر واقعیتاند؟ پرسش مهم این است که ابر آروان بهعنوان یک شرکت ارایهدهندهی خدمات ابری که خود مصرفکنندهی اینترنت است، چگونه میتواند در فیلترینگ تاثیری داشته باشد؟ همهی این موارد در حالی است که اینترنت در ایران از سوی شرکت ارتباطات زیرساخت بهشکل انحصاری وارد کشور و سپس به اپراتورها سپرده میشود. کسبوکارها (مانند شرکتهای ارایهدهنده زیرساخت ابری) و کاربران آنلاین هم اینترنت را از این اپراتورها تهیه میکنند. در چنین وضعیتی اینکه ادعا شود یک شرکت ارایهدهنده زیرساخت ابری در فیلترینگ نقش داشته باشد، این مساله را به یک شایعه شبیه میکند. چرا که از نظر ساختارهای اینترنت در ایران و از سویی با توجه به حوزهی فعالیت یک شرکت ابری، اساسا نمیتوان چنین چیزی را مدعی شد. با این حال در این مقاله، ابعاد مختلف این ادعا بررسی خواهیم کرد:
ابر آروان؛ یک کسبوکار خصوصی یا ابزار محدودیت؟
ابر آروان به عنوان یک ارائهدهنده شبکه توزیع محتوا (CDN) و خدمات ابری، مسیر دسترسی به دادهها را برای کاربران نهایی فضای آنلاین بهینه میکند. نقشی که ابر آروان در این فرآیند بر عهده دارد، شبیه به نقش یک پیک تحویل محتواست؛ مانند پیک تحویل غذا که تنها انتقالدهنده محتوای آماده شده است، ابر آروان نیز دادهها را با سرعت به مقصد در شبکهی خدمات ابری کشور میرساند. بهعلاوه این شرکت از نظر فنی هم در لایهی مصرفکنندگان اینترنت کشور است و خود از وضعیت کیفیت اینترنت کشور متاثر میشود و نمیتواند تاثیری در کیفیت اینترنت کشور داشته باشد.
تأثیر شایعات
در شرایطی که طبق قانون، اینترنت در کشور از سوی سیاستگذاران دولتی مرتبط محدودیت میشود، بیان نام شرکتهای خصوصی چون ابر آروان با اتهامهای اشتباه، تمرکز را از شفافیت دربارهی مسوولان واقعی وضعیت کیفیت اینترنت بر میدارد. همچنین در بسیاری از موارد، شایعات پیرامون یک شرکت مانند ابر آروان موجب میشود تا نگرانیهای نادرستی درباره نقش این شرکتها در کنترل اطلاعات و فیلترینگ ایجاد شود. این موضوع به خصوص در کشورهایی که محدودیتهای اینترنتی جدی اعمال میشود، باعث شده است که شرکتهای فناوری به جای تمرکز بر توسعه و ارتقای خدمات خود، به چالش پاسخگویی به شایعات بپردازند و این مساله بهطور خاص دربارهی اینترنت و ماجرای ابر آروان، ادعای نادرستی است. چراکه اینترنت در ایران بهشکل انحصاری از سوی شرکت ارتباطات زیرساخت تامین و توزیع میشود و یک شرکت با محصولات ابری اساسا نمیتواند در فیلترینگ اینترنت نقشی داشته باشد. این شرکت در بسیاری از بیانیههای رسمی خود تأکید کرده است که دخالتی در محدودیتها یا سیاستهای دولتی مرتبط با اینترنت ندارد و صرفاً خدمات فنی و ابری ارایه میدهد که این خدمات هم برای تسریع دسترسی کاربران به محتوای دیجیتال ضروری است. برای اطلاعات دقیقتر و بهروز درباره نقش واقعی ابر آروان، میتوان به گزارشهای مرتبط در فیلترینگ اینترنت ابر آروان مراجعه کنید.
شفافیت؛ راهکار مقابله با سوءبرداشتها
وقتی یک شرکت در وضعیت اتهامهای نادرست قرار میگیرد، تنها راه مقابله با شایعات و سوءبرداشتها، افزایش شفافیت و اطلاعرسانی صحیح است. در این باره همانطور که ابر آروان اقدام میکند، شفافیت در ارائه خدمات و توضیح نحوه عملکرد، میتواند به کاربران اطمینان دهد که هدف اصلی ابر آروان افزایش کیفیت دسترسی به محتوا و دادههای دیجیتال در بستر خدمات ابری است و نه اجرای فیلترینگ یا کنترل اطلاعات. از طرفی هم هرچه سازوکار اینترنت در ایران شفافتر شود، برای مردم روشنتر خواهد شد که یک شرکت خصوصی اساسا نمیتواند در فرایند ساختار اینترنت کشور نقشی داشته باشد و فقط یک مصرفکننده است. با این حال افزایش گزارشدهی عمومی و ارائه اطلاعات دقیق در مورد نوع همکاریها و خدمات ابری میتواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند و از شدت گرفتن شایعات بکاهد. کاری که ابر آروان هم طی گزارشهای شفافیت و صورتهای مالی انجام میدهد. درواقع کارکرد مهم این گزارشها آن است که با ایجاد یک ارتباط مستمر با کاربران و پاسخگویی به پرسشها و نگرانیها، ابر آروان و هر شرکتی که مورد اتهامهای نادرست است، میتواند از احتمال بروز سوءتفاهمات جلوگیری کند. به این ترتیب میتواند نشان دهد که در حوزهی ارائه خدمات ابری باکیفیت فعالیت میکند و هیچگونه دخالتی در محدودیتهای اینترنتی ندارد و اساسا نمیتواند در این حوزه فعالیتی داشته باشد. البته باید درکنار همهی این موارد، دانش ناکافی برخی از کاربران فضای آنلاین را هم عامل مهمی دانست؛ دانش ناکافی نسبت به خدمات ابری باعث میشود که برخی از کاربران شبکههای اجتماعی تصور کنند که یک شرکت که خود استفاده کنندهی اینترنت است در فیلترینگ نقش دارد!
تکنولوژیهای نوین برای بهبود دسترسی کاربران
شرکتهای ابری مانند تمام کسبوکارهای اکوسیستم نوآوری و فناوری کشور بخشی از نیازهای فناورانهی کسبوکارها و مردم را برطرف میکنند. ابر آروان هم بهعنوان یک مصرفکننده با تولید محصولات ابری به کاربران نهایی فضای آنلاین این امکان را میدهد تا با امنیت، پایداری و سرعت بیشتری در این فضا فعالیت داشته باشند. به همین دلیل میتوان گفت که شرکتهای مهمی مانند ابر آروان به توانمندی اکوسیستم فناوری کشور کمک میکنند. چراکه به عنوان یکی از ارائهدهندگان خدمات ابری، نقش مهمی در کمک فناورانه به کسب و کارها و کاربران نهایی فضای آنلاین دارد و نه اعمال محدودیت یا فیلترینگ.