با عزم ملی و برنامهریزی علمی، بحران آب ایران قابل مدیریت است
به گزارش «نبض فناوری»، دکتر سامان جوادی، استاد دانشگاه تهران و عضو هیئتعلمی گروه مهندسی آب، معتقد است با وجود تشدید بحران منابع آبی در کشور، همچنان امکان مهار و مدیریت آن با اتکا به ظرفیت علمی دانشگاهها و اجرای سیاستهای اصولی وجود دارد.
او با تشریح روند شکلگیری بحران، گفت: از دهه ۷۰ با هدف توسعه پس از جنگ، برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی آغاز شد و در دهه ۸۰ به اوج رسید. در همین دوره، کاهش بارندگی نیز فشار بیشتری به منابع آبی وارد کرد.
وی افزود: توسعه کشاورزی، صدور مجوزهای بیرویه و اجرای سیاستهایی مانند خودکفایی در محصولات اساسی، بدون در نظر گرفتن ظرفیت منابع آبی، باعث شد تعادل طبیعی در سفرههای زیرزمینی و رودخانهها بر هم بخورد. با وجود ارائه طرحهای تعادلبخشی، پاسخدهی آنها مقطعی و محدود بوده است.
با اشاره به تغییرات اقلیمی و الگوی بارش، جوادی تاکید کرد که امروز بحران آب دیگر تنها مشکل کشاورزان نیست، بلکه به دغدغهای ملی در حوزه آب شرب تبدیل شده است. بهویژه در کلانشهرهایی مانند تهران، عدم تأمین بهموقع آب میتواند تبعات جدی به دنبال داشته باشد.
وی با تاکید بر لزوم اجرای طرح آمایش سرزمین، گفت: این طرح باید تبدیل به نقشه راه توسعه پایدار کشور شود تا بر اساس استعداد زمین، نوع توسعه در هر منطقه تعیین شود؛ از جمله در حوزه صنعت، کشاورزی، جمعیت و گردشگری. این استاد دانشگاه خاطر نشان کرد که این برنامه باید به دور از تصمیمات سیاسی و بر اساس دادههای کارشناسی اجرا شود.
دکتر جوادی درباره انتقال آب از طالقان به تهران، ضمن تأیید آن به عنوان راهحلی کوتاهمدت، گفت: نباید به اقدامات مقطعی اکتفا کرد. تهران و شهرهای بزرگ نیازمند طرحهای جامع کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت در حوزه آب شرب هستند.
وی بر لزوم بودجهریزی واقعبینانه تاکید کرد و گفت: بهترین مدیر آب جهان هم بدون منابع مالی نمیتواند کاری از پیش ببرد. اگر عزم دولت وجود داشته باشد، میتوان از ظرفیت دانشگاههای برتر کشور مانند تهران، شریف، امیرکبیر و... برای طراحی و اجرای راهحلهای پایدار بهره گرفت.
جوادی همچنین به معضل هدررفت آب اشاره کرد و گفت: در تهران نزدیک به ۳۰ درصد آب در شبکه لولهکشی هدر میرود. اگرچه مصرف خانگی قابل کاهش نیست، اما با اصلاح شبکه، جلوگیری از مصارف غیرضروری و مدیریت بهتر، میتوان وضعیت را کنترل کرد.
او در پایان با تاکید بر اینکه «درمان بحران آب زمانبر است»، افزود: باید این واقعیت را پذیرفت که بازسازی منابع از دست رفته ممکن نیست، اما با تصمیمگیریهای علمی، عزم راسخ و بودجه کافی میتوان بحران را کنترل کرد. کشور ما از نظر توان کارشناسی در سطحی است که میتواند از این چالش نیز عبور کند.
