تاکید رهبر انقلاب از پیشرفت فناوری در کشور
رهبر انقلاب اسلامی در سخنرانی اخیر خود از چند فناوری که در ایران پیشرفت قابل توجهی داشته، نام بردند.
به گزارش «نبض فناوری»، رهبر معظم انقلاب اسلامی چند روز پیش در سالگرد قیام تاریخی مردم قم در ۱۹ دی ۱۳۵۶، در دیدار هزاران نفر از مردم این شهر سخنرانی کرده و در صحبتهای خود به پیشرفتهای علمی کشور در چند حوزه اشاره کردند.ایشان از صنعت هستهای، سلولهای بنیادی و فناوری نانو نام بردند و محوریت جوانان در تحقیقات و پیشرفتهای علمی کشور را جلوههای دیگری از آمادگی جوان ایرانی برای نقشآفرینی و پیشتازی در هر میدان مورد نیاز دانستند.در ادامه مطلب نگاهی به پیشرفت کشور در این سه فناوری پیشرفته و راهبردی میاندازیم.
صنعت هستهای؛ از تولید برق پایدار تا رادیودارو
رادیوداروها
ما در کشور هم در تولید رادیو داروهای تشخیصی و هم رادیو داروهای درمانی (یا تسکینی) جزو کشورهای تولیدکننده عمده هستیم و نیازهای داخلی خودمان را تأمین میکنیم. بیش از 70 نوع رادیودارو در کشور ساخته شده که خیلی از اینها دارد استفاده میشود و صادرات هم انجام دادیم و نسبت به نمونه های خارجی قاعدتا چون تولید داخل است، ارزان تر است.از لحاظ کیفیت هم رادیوداروهای ایرانی دقت بالایی دارند. برای تشخیص تومورهای سرطانی و تشخیص خیلی از بیماریها در کشور از تکنسیوم 99m استفاده میشود. دقت بالایی در تصویر برداری به دلیل کیفیت خوب ماده اولیه وجود دارد. استفاده از این پایه شیمیایی یا پایه بیولوژیکی در این فرایند و دقت ساخت آن باعث شده که به صورت انتخابی تومور را شناسایی کرده و روی آن قرار بگیرد و فرایند تسکین و درمان را با کمترین عارضه انجام دهد.
پیشگیری از عفونتهای بیمارستانی با پرتودهی
حدود 50 درصد عفونت های بیمارستانی، ناشی از تجهیزات آلوده است. در برخی از کالاها یا باقیمانده مواد شیمیایی وجود دارد یا به دلایلی آلوده میشوند و این مسئلهای طبیعی است که در همه دنیا هم وجود دارد.با استفاده از پرتودهی میتوان کالاهای پزشکی را بهصورت بستهبندی شده، بدون اینکه نیاز به باز شدن و آلودگی ثانویه باشد، به صورت بسته بندی شده آماده در زیر پرتو قرار داده و استریل کرد. در نتیجه احتمال عفونت برای بیمار صفر میشود.در کشور در دو سه سال گذشته حدود بیش از سه یا چهار برابر پرتودهی تجهیزات پزشکی افزایش یافته و یک جهش بسیار خوبی در این حوزه داشتیم.
نگهداری طولانیمدت مواد غذایی
پرتودهی محصولات کشاورزی باعث میشود از هدررفت این محصولات پیشگیری شود زیرا در ایران و بسیاری از کشورهای جهان، نزدیک به ۳۰ درصد از محصولات کشاورزی پس از برداشت از بین میرود؛ یعنی تقریبا از هر سه کیلو محصولی که از مزرعه برداشت میشود، یک کیلو هرگز به دست مصرفکننده نمیرسد.اصفهان، یزد، بناب، مشهد، اهواز، قزوین از جمله شهرهایی هستند که تاکنون دستگاههای پرتودهی با پرتودهی به مواد غذایی نصب شده است.
تولید برق پاک و پایدار
انرژی هستهای تولید شده از اورانیوم غنیشده یکی از منابع مهم تولید برق در جهان است. این نوع انرژی برخلاف سوختهای فسیلی، در فرایند تولید برق گازهای گلخانهای و آلودگی کمتری ایجاد میکند که در کاهش اثرات مخرب تغییرات اقلیمی نقش دارد. نیروگاههای هستهای با استفاده از اورانیوم غنیشده، واکنشهای زنجیرهای کنترل شدهای ایجاد میکنند که گرما تولید میشود و این گرما به نوبه خود بخار تولید میکند و توربینها را به حرکت درمیآورد. این روش، برق پایداری فراهم میکند که بدون وقفه میتواند نیازهای روزمره خانگی، صنعتی و شهری را تامین کند.در حال حاضر نیروگاه اتمی بوشهر تنها نیروگاه فعال هستهای در ایران است که با ظرفیت حدود ۱۰۰۰ مگاوات، برق تولید میکند.
جهش چشمگیر ایرانیها در بازار نانو
نانو در این سالها پیشرفت چشمگیری داشته و در سه حوزه نانودارو، نانوکاتالیست و نانوحباب محصولات شاخصی از این فناوری دیده میشود.فناوری نانو طی سالهای اخیر به یکی از پیشرانهای اصلی نوآوری و توسعه صنعتی کشور تبدیل شده و امروز عملاً در اغلب حوزههای صنعتی نفوذ پیدا کرده است.ارزش بازار محصولات نانو تنها در سال گذشته به ۹۷۳ هزار میلیارد ریال (۹۷.۳ همت) رسیده که این رقم نسبت به سال قبل ۵۷ درصد رشد داشته است.به گفته دبیر ستاد نانو بازار محصولات نانو طی چهار سال گذشته از ۲۰۰ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۰ به ۹۷۳ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ رسیده است. این روند، میانگین رشد سالانه ۷۲ درصدی را نشان میدهد که ۳۱ درصد بالاتر از متوسط نرخ تورم کشور در این دوره است.تنها سال گذشته ۱۸۳ میلیون دلار محصولات نانوی ایرانی به ۶۳ کشور صادر شد. کشورهای عراق، ترکیه، هند، ونزوئلا، پاکستان و روسیه بیشترین سهم را داشتند و در مجموع بیش از ۷۰ درصد صادرات ما را تشکیل میدهند.
ایران در رتبه دوم جهان در ذخیرهسازی سلولهای بنیادی
ایران بر اساس حجم نمونههای ذخیرهسازی و دامنه فعالیتهای بینالمللی، با ثبت ۲۵۰ هزار نمونه در بانک خون بند ناف، در رتبه دوم جهان قرار گرفت.مدیرعامل یک شرکت فناوری پژوهشگاه رویان در آبانماه سال جاری با اعلام این خبر عنوان کرد که ایران امروز با اتکا به بنیانگذاری تحقیقاتی مرحوم دکتر کاظمی آشتیانی، به بزرگترین و معتبرترین مرکز ذخیرهسازی سلولهای بنیادی در منطقه تبدیل شده است؛ مرکزی که اکنون دارای بانک خصوصی با حدود ۲۵۰ هزار نمونه و بانک عمومی با نزدیک به ۵ هزار نمونه خون بند ناف است. او تأکید کرد که این ظرفیتها نتیجه ۲۰ سال تلاش در توسعه فناوری، کاربردهای بالینی و ایجاد زیرساختهای نوآورانه است.در این زمینه در کشور داروها و محصولات مختلفی ساخته شده و بیماران مختلفی درمان شدهاند. سلولهای بنیادی، توانایی تبدیل شدن به هر نوع سلول در بدن را دارند، از جمله سلولهای عصبی، قلبی یا عضلانی؛ و به همین دلیل کاربردهای گستردهای در درمان بیماریهایی چون پارکینسون، آلزایمر، بیماریهای قلبی، آسیبهای نخاعی و حتی دیابت دارند.
در حال حاضر حدود ۱۵۰ هزار نمونه سلول بنیادی خون بند ناف در بانک خون بند ناف کشور نگهداری میشود. این نمونهها میتوانند در آینده برای درمان بسیاری از بیماریهای جدی استفاده شوند.در مسیر تجاریسازی و درمان واقعی، ایران توانسته با راهاندازی اولین زیرساخت استاندارد تولید سلولهای درمانی در منطقه، چرخه کامل «پژوهش – تولید – درمان» را در داخل کشور تکمیل کند. از تسکین درد آرتروز و جوانسازی پوست تا درمان فلج مغزی و ویتیلیگو از تواناییهای درمانی همین سلولهای بنیادی است.
