چالش دسترسی کاربران ایرانی به خدمات فناوری جهانی؛ تحریمها چه تأثیری بر استارتآپها گذاشتهاند؟
به گزارش «نبض فناوری»، در سالهای گذشته بسیاری از شرکتهای بزرگ فناوری آمریکایی به دلیل مقررات تحریمهای ایالات متحده، ارائه مستقیم برخی خدمات به کاربران با IP ایران را محدود یا متوقف کردهاند. این مسئله بهویژه در حوزههای هوش مصنوعی، زیرساختهای ابری و خدمات پرداخت بینالمللی بیشتر دیده میشود.
در حوزه هوش مصنوعی، برخی از پلتفرمهای شناختهشده امکان استفاده رسمی برای کاربران داخل ایران را فراهم نکردهاند. برای نمونه، سرویسهایی مانند ChatGPT و Claude برای ایجاد حساب کاربری یا استفاده از نسخههای پولی معمولاً نیازمند دسترسی از کشورهای غیرتحریمشده هستند. این موضوع باعث شده بسیاری از کاربران ایرانی برای استفاده از این ابزارها به روشهای جایگزین روی بیاورند.
در بخش زیرساختهای ابری نیز شرکتهای بزرگی مانند Amazon Web Services، Google Cloud و Microsoft Azure به دلیل مقررات تحریم، ارائه خدمات مستقیم به کاربران داخل ایران را متوقف کردهاند. در نتیجه، بسیاری از استارتآپها و توسعهدهندگان ایرانی برای استفاده از این زیرساختها ناچار به استفاده از واسطهها یا راهکارهای غیرمستقیم شدهاند.
محدودیتها در حوزه پلتفرمهای توسعه نرمافزار نیز گزارش شده است. برخی خدمات وابسته به GitHub، از جمله سرویسهای پولی یا ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند GitHub Copilot، برای کاربران کشورهای تحت تحریم در دسترس نیستند یا با محدودیتهایی مواجهاند.
در کنار این موارد، سیستمهای پرداخت بینالمللی مانند PayPal و Stripe نیز سالهاست امکان ایجاد حساب یا انجام تراکنش مالی برای کاربران داخل ایران را فراهم نمیکنند. این موضوع یکی از چالشهای جدی برای فریلنسرها و کسبوکارهای دیجیتال ایرانی در تعامل با بازارهای جهانی محسوب میشود.
کارشناسان حوزه فناوری معتقدند بخش قابل توجهی از این محدودیتها ناشی از قوانین تحریمی ایالات متحده است که شرکتهای آمریکایی را از ارائه خدمات تجاری به کاربران برخی کشورها از جمله ایران منع میکند. به همین دلیل بسیاری از کاربران ایرانی برای دسترسی به این خدمات از ابزارهای تغییر IP یا حسابهای واسطه استفاده میکنند.
فعالان اکوسیستم فناوری در ایران میگویند ادامه این روند میتواند بر فعالیت استارتآپها، توسعهدهندگان و کسبوکارهای دیجیتال تأثیر بگذارد. در همین حال، برخی کارشناسان توسعه زیرساختها و خدمات بومی در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، زیرساخت ابری و پرداخت دیجیتال را یکی از راهکارهای کاهش وابستگی به سرویسهای خارجی عنوان میکنند.
