بازار سرمایه در انتظار نسل جدید شرکتهای فناوری/ آیا نوبت شرکتهای زیرساخت دیجیتال فرا رسیده است؟
به گزارش بخش تحلیلی «نبض فناوری»، بازار سرمایه ایران در سالهای اخیر تلاش کرده است سهم بیشتری از اقتصاد دانشبنیان و فناوری را در ترکیب شرکتهای بورسی جای دهد؛ مسیری که به نظر میرسد در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله جدیدی شده است. عرضه اولیه گروه توسعه مالی فیروزه در بورس تهران، بهعنوان یکی از بازیگران شناختهشده حوزه نوآوری مالی و سرمایهگذاری اقتصاد دیجیتال، بار دیگر توجه فعالان اقتصادی را به این پرسش جلب کرده است که پس از شرکتهای مالی و نرمافزاری، کدام بخش از اقتصاد دیجیتال میتواند موج بعدی ورود به بازار سرمایه را شکل دهد.
در همین راستا، «محمود گودرزی»، مدیرعامل بورس تهران، چندی پیش از برنامه ورود برندهای بزرگ فعال در اقتصاد دیجیتال به بورس خبر داد و اعلام کرد که شرکتهای بیشتری از این حوزه در مسیر پذیرش قرار دارند. اظهارنظری که نشان میدهد بازار سرمایه دیگر فناوری را یک صنعت حاشیهای نمیداند، بلکه آن را بهعنوان یکی از موتورهای رشد آینده اقتصاد کشور به رسمیت شناخته است.
اقتصاد دیجیتال از حاشیه به متن بورس رسیده است
این نگاه بیدلیل نیست. بر اساس آمار منتشرشده از شرکتهای دانشبنیان حاضر در بازار سرمایه، حدود ۱۲ درصد شرکتهای پذیرفتهشده در بورس را بنگاههای دانشبنیان تشکیل میدهند و درآمد عملیاتی آنها به صدها هزار میلیارد تومان رسیده است؛ سهمی که بخش فناوری اطلاعات یکی از مهمترین اجزای آن محسوب میشود.
خلأ بزرگ بازار؛ کمبود شرکتهای زیرساخت فناوری
با این حال، ترکیب فعلی شرکتهای فناوری حاضر در بورس هنوز یک خلأ مهم را نشان میدهد. طی سالهای گذشته عمده توجه بازار سرمایه به شرکتهای نرمافزاری، خدمات پرداخت، فناوریهای مالی و کسبوکارهای پلتفرمی معطوف بوده است؛ در حالی که شرکتهای فعال در حوزه زیرساخت فناوری اطلاعات، مراکز داده، پردازش ابری، ذخیرهسازی اطلاعات و تجهیزات دیجیتال، حضور پررنگی در بازار سرمایه ندارند.
چرا زیرساختهای دیجیتال به کانون سرمایهگذاری تبدیل شدهاند؟
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که روندهای جهانی نشان میدهد ارزشآفرینی اقتصاد دیجیتال بیش از گذشته به زیرساخت وابسته شده است. رشد هوش مصنوعی، توسعه خدمات ابری و افزایش حجم دادهها باعث شده سرمایهگذاری در مراکز داده، تجهیزات پردازشی و زیرساختهای فناوری به یکی از مهمترین محورهای سرمایهگذاری جهان تبدیل شود. به بیان دیگر، اگر در دهه گذشته نرمافزار موتور رشد اقتصاد دیجیتال بود، امروز زیرساختهای فناوری به ستون فقرات این اقتصاد تبدیل شدهاند.
هوش مصنوعی و خدمات ابری؛ محرکهای نسل جدید سرمایهگذاری
در ایران نیز روند مشابهی در حال شکلگیری است. توسعه دولت هوشمند، بانکداری دیجیتال، تجارت الکترونیک، خدمات ابری و پروژههای مرتبط با هوش مصنوعی، نیاز کشور به زیرساختهای پردازشی و ذخیرهسازی را بهطور قابل توجهی افزایش داده است. به همین دلیل بسیاری از کارشناسان معتقدند موج بعدی شرکتهای فناوری که میتوانند وارد بازار سرمایه شوند، لزوماً از جنس پلتفرمها و استارتاپها نخواهند بود؛ بلکه شرکتهایی خواهند بود که طی سالهای گذشته زیرساختهای فناوری سازمانها و صنایع کشور را ایجاد کردهاند.
شرکتهای زیرساخت فناوری چه مزیتی برای بورس دارند؟
در میان این شرکتها، مجموعههایی که در حوزه طراحی و اجرای مراکز داده، زیرساختهای پردازشی، ذخیرهسازی اطلاعات، شبکه و خدمات ابری فعالیت میکنند، از منظر بازار سرمایه ویژگیهای قابل توجهی دارند. این شرکتها معمولاً دارای قراردادهای بزرگ سازمانی، داراییهای عملیاتی مشخص، جریان درآمدی قابل پیشبینی و بازار رو به رشد هستند؛ ویژگیهایی که از مهمترین شاخصهای مورد توجه سرمایهگذاران بورسی به شمار میرود.
تأمین مالی توسعه مراکز داده از مسیر بازار سرمایه
از سوی دیگر، ورود شرکتهای زیرساخت فناوری به بورس صرفاً به نفع خود این شرکتها نیست. بازار سرمایه میتواند منابع مالی لازم برای توسعه مراکز داده، نوسازی تجهیزات، افزایش ظرفیت پردازشی و اجرای پروژههای بزرگتر ملی را فراهم کند؛ موضوعی که در نهایت به توسعه کل اکوسیستم فناوری کشور منجر خواهد شد.
موج بعدی عرضههای اولیه از کدام صنعت خواهد آمد؟
شاید چند سال پیش این پرسش مطرح بود که آیا شرکتهای فناوری میتوانند به بازیگران مهم بازار سرمایه تبدیل شوند یا خیر؛ اما امروز با افزایش تعداد شرکتهای دانشبنیان بورسی، ورود مجموعههایی مانند گروه توسعه مالی فیروزه به بورس و تأکید مدیران بازار سرمایه بر توسعه حضور شرکتهای اقتصاد دیجیتال، به نظر میرسد پرسش اصلی تغییر کرده است: کدام شرکتهای فناوری زودتر از دیگران وارد بورس خواهند شد؟
زیرساخت دیجیتال؛ گزینه جذاب سرمایهگذاران سالهای آینده
در میان گزینههای موجود، شرکتهای فعال در زیرساخت فناوری اطلاعات و اقتصاد دیجیتال، بیش از هر زمان دیگری آماده قرار گرفتن در کانون توجه بازار سرمایه هستند؛ بخشی که هم از منظر رشد بازار و هم از منظر نیاز کشور به توسعه زیرساختهای دیجیتال، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از جذابترین حوزههای سرمایهگذاری سالهای آینده را دارد.
