اصلاح مدل تأمین مالی دانشبنیانها/افزایش سقف سرمایه در گردش و وعده تسریع پرداخت تسهیلات
به گزارش خبرنگار «نبض فناوری»، تأمین مالی همچنان مهمترین مطالبه شرکتهای دانشبنیان است؛ موضوعی که در نشست مشترک معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری، صندوق نوآوری و شکوفایی و نمایندگان انجمنهای تخصصی بار دیگر مورد بررسی قرار گرفت و به اصلاح مدل پرداخت تسهیلات منجر شد.
اصغر نورالهزاده، رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، در این نشست با اشاره به شرایط دشوار ماههای اخیر، از جمله جنگ ۱۲ روزه، قطعی اینترنت و محدودیتهای ایجادشده، گفت صندوق تلاش کرده است روند ارائه خدمات به شرکتهای دانشبنیان بدون وقفه ادامه یابد و فعالیت این شرکتها تحت تأثیر بحرانها متوقف نشود.
وی تأمین مالی را اصلیترین نیاز شرکتهای دانشبنیان دانست و تأکید کرد پرداخت تسهیلات باید بر پایه شاخصها و مدلهای شفاف انجام شود تا امکان دفاع از تصمیمات صندوق در برابر نهادهای نظارتی وجود داشته باشد. به گفته نورالهزاده، اگرچه هیچ دستورالعملی قادر به پوشش کامل همه شرکتها نیست، اما وجود یک سازوکار واحد مانع از تصمیمگیریهای سلیقهای خواهد شد.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی همچنین با اشاره به مشارکت انجمنهای تخصصی در تدوین مدل جدید تأمین مالی، اظهار کرد نمایندگان بخش خصوصی در تمامی مراحل بررسی و بازنگری مدل محاسباتی حضور داشتهاند و حتی جزئیات آن را در محیط آزمایشی بررسی کردهاند؛ تجربهای که به گفته او برای نخستین بار زمینه حضور مستقیم بخش خصوصی در فرآیند تصمیمسازی نظام تأمین مالی کشور را فراهم کرده است.
نورالهزاده درباره تغییر مبنای محاسبه سرمایه در گردش نیز توضیح داد که در مدل قبلی تنها ۴۰ درصد نرخ تورم در محاسبات لحاظ میشد، اما پس از مذاکرات با انجمنها، نرخ تورم بخشی صنعت که از سوی مرکز آمار ایران ۶۶ درصد اعلام شده، جایگزین آن شد. وی افزود استفاده از شاخصهای رسمی، امکان پاسخگویی قانونی و نظارتی صندوق را حفظ میکند.
او همچنین تأکید کرد سقف ۲۵ درصدی مطرحشده در مدل جدید تنها مربوط به سرمایه در گردش مورد نیاز برای تثبیت تولید است و نباید با تسهیلات توسعه و رشد تولید اشتباه گرفته شود. به گفته وی، شرکتهایی که برنامه توسعه تولید ارائه کنند، میتوانند بر اساس صورتهای مالی، هزینه تمامشده و برنامه افزایش ظرفیت، منابع بیشتری دریافت کنند.
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی از شرکتها و انجمنهای دانشبنیان خواست در صورت برخورداری از مدلهای دقیقتر برای برآورد سرمایه در گردش، پیشنهادهای خود را به صندوق ارائه کنند تا ضمن تأمین منافع شرکتها، امکان دفاع حقوقی از تصمیمات نیز فراهم باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از عملکرد برخی بانکها در پرداخت تسهیلات گفت با وجود معرفی حدود ۱۴۰ پرونده شرکتهای اقتصاد دیجیتال به پستبانک پس از جنگ ۱۲ روزه، تنها تعداد محدودی از این پروندهها به پرداخت تسهیلات منجر شده است. نورالهزاده تأکید کرد صندوق تا زمان اجرای کامل تعهدات بانکها، تمایلی به انعقاد تفاهمنامههای جدید ندارد.
او همچنین با اشاره به تفاوت خدمات صندوق با شبکه بانکی گفت صندوق برای صدور ضمانتنامه از شرکتهای دانشبنیان بیش از پنج درصد سپرده نقدی دریافت نمیکند و کارمزد آن نیز حدود نصف کارمزد شبکه بانکی است؛ در حالی که بانکها معمولاً صد درصد مبلغ ضمانتنامه را به صورت سپرده نقدی مطالبه میکنند.
در ادامه نشست، حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهوری، از اصلاح مدل تأمین مالی دانشبنیانها خبر داد و گفت با توجه به بازخوردهای بخش خصوصی، سقف سرمایه در گردش شرکتهای دانشبنیان از ۲۵ به ۳۰ درصد فروش دانشبنیان سال گذشته یا فروش سهماهه اخیر افزایش یافته است تا تعداد بیشتری از شرکتها بتوانند از این حمایت بهرهمند شوند.
وی افزود علاوه بر این، دو ابزار «انتشار اوراق فناوری» و طرح «همافزار» نیز برای توسعه تأمین مالی شرکتهای دانشبنیان طراحی شده است. در مدل همافزار، شرکت بخشی از منابع مورد نیاز را تأمین میکند، صندوق به همان میزان آورده دارد و بانک نیز شش برابر این مبلغ را در قالب تسهیلات پرداخت میکند.
افشین ابراز امیدواری کرد نخستین شرکتهای مشمول این مدل، ظرف کمتر از یک ماه آینده موفق به دریافت تسهیلات شوند و در صورت نیاز، اصلاحات بعدی نیز با مشارکت انجمنهای تخصصی انجام شود.
در بخش دیگری از این نشست، سیامک ناصری، معاون تسهیلات و تجاریسازی صندوق نوآوری و شکوفایی، جزئیات اجرای تفاهمنامه سهجانبه میان صندوق، یکی از بانکهای کشور و انجمن صنایع پیشرفته را تشریح کرد.
به گفته وی، این تفاهمنامه با هدف تأمین ۱۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی برای شرکتهای عضو انجمن منعقد شده که شامل ۶ هزار میلیارد تومان تسهیلات و ۴ هزار میلیارد تومان ضمانتنامه و تعهدات است.
ناصری اعلام کرد از میان ۵۵ شرکت دانشبنیان عضو انجمن، تاکنون ۱۸ شرکت درخواست تسهیلات ثبت کردهاند که ۹ شرکت موفق به دریافت مصوبه شدهاند و چهار شرکت دیگر نیز بهزودی در کمیته بررسی خواهند شد. همچنین دو شرکت به دلیل اثربخش نبودن تسهیلات قبلی و سه شرکت به علت دریافت تسهیلات مشابه در ماههای اخیر از فرآیند بررسی خارج شدهاند.
وی افزود اختلافنظر درباره مدل محاسبه تسهیلات، آغاز اجرای تفاهمنامه را به تأخیر انداخت، اما پس از اصلاح مدل و تغییر مبنای محاسبات از تورم ۴۰ درصدی به نرخ تورم بخشی ۶۶ درصدی، سقف تسهیلات پیشبینیشده برای ۹ شرکت از ۷۵۰ میلیارد تومان به یکهزار و ۴۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت؛ موضوعی که به گفته او حجم تسهیلات قابل پرداخت را نسبت به مدل اولیه حدود ۹۲ درصد افزایش داده است.
معاون تسهیلات صندوق همچنین گفت درخواست شرکتها بر اساس شاخصهایی همچون وضعیت مالی و اعتباری، نیاز سرمایه در گردش و ارزش راهبردی پروژه ارزیابی میشود و طرحهای مرتبط با هوش مصنوعی، میکروالکترونیک، زیستفناوری، امنیت غذایی و انرژیهای تجدیدپذیر در اولویت دریافت تسهیلات قرار دارند.
با وجود توافق بر سر اصلاح مدل تأمین مالی و افزایش سقف سرمایه در گردش، نمایندگان انجمنهای تخصصی همچنان بر لزوم تسریع در اجرای تفاهمنامهها و پرداخت تسهیلات تأکید دارند؛ موضوعی که قرار است در نشست مشترک بعدی، یک ماه آینده، دوباره مورد بررسی قرار گیرد.
