شکاف میان سامانه و شعب؛ چرا ابلاغ دیجیتال بانک مرکزی به اجرای واقعی نرسید؟
به گزارش خبرنگار «نبض فناوری»، ۱۶ خردادماه ۱۴۰۵، بانک مرکزی با انتشار خبری رسمی اعلام کرد دستورالعمل اجرایی پرداخت تسهیلات قرضالحسنه ودیعه، خرید یا ساخت مسکن در چارچوب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به چهار بانک عامل شامل بانک صادرات ایران، بانک تجارت، بانک ملت و پستبانک ایران ابلاغ شده است.
بر اساس این دستورالعمل، خانوادههای فاقد مسکن که از سال ۱۳۹۹ به بعد صاحب یک یا دو فرزند شدهاند و همچنین زوجهایی که تاریخ عقد آنها از سال ۱۳۹۹ به بعد است، میتوانند بسته به شرایط، از تسهیلاتی تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان با بازپرداخت حداکثر ۱۰ ساله استفاده کنند. حتی در متن دستورالعمل نیز بانکها موظف شده بودند فهرست شعب پرداختکننده این تسهیلات را در وبسایت خود منتشر کنند.
اما اکنون، با گذشت حدود دو ماه از آن اطلاعیه، واقعیت میدانی تصویر دیگری را نشان میدهد.
گزارشهای متعدد متقاضیان از نقاط مختلف کشور حاکی از آن است که مراجعه به شعب بانکهای معرفیشده نه تنها به تشکیل پرونده یا ثبت درخواست منجر نشده، بلکه در بسیاری از موارد کارکنان شعب اساساً از وجود چنین تسهیلاتی اظهار بیاطلاعی کرده و اعلام میکنند هیچ بخشنامه یا دستورالعملی برای اجرای این طرح به آنها ابلاغ نشده است.
اگر این گزارشها صحیح باشد، دو سناریو بیشتر وجود ندارد؛ یا بانک مرکزی خبر ابلاغ دستورالعمل را منتشر کرده اما فرآیند اجرایی آن هرگز به شبکه شعب نرسیده است، یا بانکهای عامل در اجرای دستور مقام ناظر تعلل کردهاند. در هر دو حالت، آنچه بیش از همه آسیب میبیند، اعتماد عمومی به نظام اطلاعرسانی و سیاستگذاری بانکی کشور است.
انتشار یک خبر رسمی درباره آغاز پرداخت تسهیلات، زمانی معنا دارد که متقاضی بتواند در عمل به شعبه مراجعه و فرآیند دریافت وام را آغاز کند؛ نه اینکه پس از هفتهها پیگیری، تنها پاسخی که دریافت میکند این باشد که «چنین وامی به ما ابلاغ نشده است.»
از سوی دیگر، بانک مرکزی تاکنون توضیح شفافی درباره وضعیت اجرای این دستورالعمل، تعداد پروندههای ثبتشده، میزان تسهیلات پرداختی، اسامی شعب فعال و علت تأخیر در اجرای عملی این طرح منتشر نکرده است. این در حالی است که بسیاری از خانوادههای مشمول، با اتکا به اطلاعیه رسمی این نهاد، ماهها در انتظار آغاز پرداخت این تسهیلات هستند.
شفافیت، یکی از مهمترین الزامات حکمرانی در نظام بانکی است. انتشار اطلاعیه بدون فراهم شدن زیرساخت اجرایی، نهتنها کمکی به حل مشکلات مردم نمیکند، بلکه باعث سرگردانی متقاضیان، افزایش مراجعات بینتیجه به شعب و کاهش اعتماد عمومی به اطلاعیههای رسمی میشود.
رسانه ما ضمن پیگیری این موضوع، از بانک مرکزی انتظار دارد بهصورت شفاف اعلام کند که دستورالعمل ابلاغشده اکنون در چه مرحلهای قرار دارد، چه تعداد شعب به اجرای آن مکلف شدهاند، چه تعداد تسهیلات تاکنون پرداخت شده و علت عدم اطلاع بسیاری از شعب از این طرح چیست.
بدیهی است این رسانه آمادگی کامل برای انتشار پاسخ، توضیحات و جوابیه بانک مرکزی و بانکهای عامل را دارد و همچنان منتظر پاسخ رسمی این نهاد درباره وضعیت اجرای این تسهیلات خواهد بود.
